Bijgebouwen: schuur, tuinhuis of garage
Een bijgebouw in de achtertuin mag zonder vergunning worden gebouwd tot maximaal 30 vierkante meter, met een maximale hoogte van 5 meter (of 3 meter bij een plat dak). Het bijgebouw moet in het achtererfgebied staan, dus achter de voorgevellijn van het hoofdgebouw. Daarnaast geldt een grens aan de totale bebouwing in de achtertuin: maximaal de helft van het achtererf mag bebouwd zijn, en er moet minimaal 25 vierkante meter onbebouwd overblijven.
Dakkapellen
Een dakkapel aan de achterkant van de woning is onder voorwaarden vergunningsvrij: de dakkapel mag niet breder zijn dan de helft van het dakvlak, en moet minimaal 0,5 meter afstand houden tot de dakrand en de nokrand. Een dakkapel aan de voorkant of de zijkant die aan de openbare weg grenst, vraagt in de meeste gevallen wél om een vergunning.
Aanbouw of uitbouw
Een aanbouw aan de achterkant van de woning is vergunningsvrij mogelijk tot een diepte van maximaal 4 meter, mits de aanbouw niet hoger wordt dan het bestaande hoofdgebouw en binnen de eerder genoemde bebouwingspercentages van het achtererf blijft.
Erfafscheidingen
Schuttingen en andere erfafscheidingen zijn vergunningsvrij tot 2 meter hoogte aan de achter- en zijkant van het perceel, en tot 1 meter hoogte aan de voorkant, ongeacht het gebruikte materiaal.
Overkappingen, zonnepanelen en kozijnen
Overkappingen vallen onder dezelfde maatvoering als bijgebouwen (30 vierkante meter, 5 meter hoog), terwijl een open pergola zonder dakbedekking in de regel geheel vergunningsvrij is. Zonnepanelen, dakramen en het vervangen van kozijnen zijn doorgaans ook vergunningsvrij, zolang de bestaande afmetingen en het uiterlijk van de woning niet wezenlijk veranderen.
Altijd eerst controleren
Vergunningsvrij bouwen is landelijk geregeld, maar gemeenten kunnen via het omgevingsplan aanvullende, strengere eisen stellen, bijvoorbeeld bij beschermd stads- of dorpsgezicht. Voorafgaand aan een verbouwing is het daarom verstandig om via het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl) en het omgevingsplan van de eigen gemeente na te gaan of een specifiek bouwplan daadwerkelijk vergunningsvrij is.
Dit artikel is algemene informatie en vervangt geen toetsing van een concreet bouwplan. Twijfel over een specifieke situatie is het beste te bespreken met de gemeente of een terzake kundige partij.